Jeffrey Sachs talar fyrir umbótum Sameinuðu þjóðanna, fjölþjóðastefnu í New Era Lecture Hall í New York

Nýlega hófst „New Era Lecture Hall“, viðburður með áherslu á hnattræna stjórnun og samvinnulausnir, í höfuðstöðvum Sameinuðu þjóðanna í New York, Bandaríkjunum. Jeffrey Sachs, forstöðumaður og prófessor við Center for Sustainable Development við Columbia háskóla, steig á svið sem áberandi fyrirlesari. Hann byggði á djúpstæðan faglegan bakgrunn sinn-þar á meðal 25 ára starf hjá SÞ og 50 ára þátttöku í alþjóðamálum-Sachs deildi-djúpum sjónarmiðum um að takast á við brýn alþjóðleg vandamál.

Í ræðu sinni lagði Sachs ríka áherslu á kjarnaverkefni Sameinuðu þjóðanna: að halda fast við meginregluna um fjölþjóðastefnu og gera árangursríkar ráðstafanir til að efla alþjóðlegt samstarf. Hann benti sérstaklega á gildi alþjóðlegra stjórnunarframtaksverkefna Kína og benti á að þau hafi lagt mikið af mörkum til alþjóðlegs samstarfs. "Þessi frumkvæði hafa víðtæka-þýðingu," sagði hann, "þar sem þau geta stuðlað að samvinnu milli landa um allan heim og knúið áfram sameiginlega viðleitni til að leysa sameiginleg vandamál."

Lykiltillaga sem Sachs lagði fram var brýn þörf á að Sameinuðu þjóðirnar næðu raunverulegri fjölþjóðastefnu, og byrjaði á því að endurskoða stofnanaskiptingu þeirra. Hann hélt því fram gegn því að halda áfram að einbeita helstu stofnunum samtakanna í Bandaríkjunum og öðrum vestrænum löndum og lagði þess í stað til að stofna stofnanir SÞ á mörgum svæðum um allan heim. „Við gætum kannað að koma á fót stofnun SÞ í borgum eins og Peking eða Shanghai,“ sagði hann nánar. Hann benti á að Kína hefði áberandi kosti við að efla umskipti yfir í sjálfbæra orku, sérstaklega í stóra-framleiðslu á hreinni orkutækni eins og sólarorku, vindorku og rafhlöðum. Þessir styrkleikar, lagði hann áherslu á, veita traustan stuðning við alþjóðlegt loftslagsöryggi og alþjóðasamfélagið ætti að samþætta slíka getu til að hámarka alþjóðleg áhrif þeirra frekar en að takmarka þróun þeirra.

Sachs benti ennfremur á að skortur á skilvirkri samvinnu meðal stórvelda væri grundvallaratriðið sem SÞ stendur frammi fyrir. „Það er nauðsynlegt að endurheimta samvinnu milli stórvelda,“ sagði hann. Hann útskýrði að margir núverandi ágreiningur eigi sér ekki rætur í grundvallarhagsmunaárekstrum heldur séu í staðinn ýktar deilur eða óskynsamleg andstaða knúin áfram af hugmyndafræði. Í þessu samhengi lagði hann áherslu á „Bandaríkin verða að yfirgefa tálsýn sína um að „stjórna heiminum“.“

Þegar Sachs velti fyrir sér alþjóðlegu landslagi undanfarinna áratuga, benti Sachs á að undirrót fjölmargra átaka hafi verið misskilin og rangfærð. Hann benti á að mörg þessara átaka skorti lögmætan grundvöll og sum vestræn lönd hafa reynt að viðhalda eigin forréttindum með hugmyndafræðilegum aðferðum-og valda því oft að heimssamfélagið missir af sögulegum tækifærum til samstarfs.

Þrátt fyrir að viðurkenna að SÞ hafi skilað jákvæðum áhrifum til margra landa, gagnrýndi Sachs einnig núverandi skipulag og stefnuskrá samtakanna, sem hann sagði enn vera að mestu undir stjórn Vesturveldanna. Því hvatti hann þróunarríki eins og Kína og Indland til að gegna mikilvægara hlutverki við að móta framtíð heimsskipulagsins.

Í lokaorðum sínum minnti Sachs áheyrendur á að SÞ, sem stofnað var eftir síðari heimsstyrjöldina til að standa vörð um heimsfrið og þróun, hafi upphaflega verið stofnað með það fyrir augum að stuðla að stofnun viðvarandi og skilvirkra samstarfsleiða meðal stórvelda til að takast á við alþjóðleg vandamál. „Í ljósi sífellt flóknari alþjóðlegra áskorana,“ lagði hann áherslu á, „verða stórveldin að vinna saman að því að byggja upp samstarfsramma. Þau þurfa einnig sameiginlega að umbreyta hugarfari sínu þegar þeir fást við hnattræn vandamál-og færa áhersluna frá því að draga fram mismun yfir í að styrkja samvinnu.